Jordanië, slachtoffer van de onrust in de regio

Dag allemaal,

Hier is weer een verslag van een van mijn reizen.
Na twee jaar afwezigheid mag ik dan eindelijk weer een reis gaan begeleiden voor Djoser. Het afscheid was wel wat moeilijk. Vooral het achterlaten van Olivia was iets lastiger dat ik vooraf had bedacht. Gelukkig is er facetime en tot nu toe heb ik iedere dag mijn lieve schatten even kunnen zien. Mijn bestemming is deze keer Jordanië. Een land dat ik al een aantal keer eerder heb bezocht, maar dat waren betere tijden voor het land. Daar zal ik in dit verhaal nog wat dieper op in gaan.
Mijn reis is met een groep van 12 personen en de sfeer is goed. Vooraf heb ik hardop gevraagd of er mensen in de groep zouden zijn die voor Jordanië hebben gekozen omdat ze nieuwsgierig zijn naar de situatie rondom de vluchtelingen. Dit blijkt voor weinigen een motivatie te zijn. Vrijwel iedereen wil naar Jordanië om Petra te zien en de Wadi Rum te aanschouwen. Daarnaast is de Bijbels en oudheidkundige geschiedenis eveneens een reden om in het vliegtuig te stappen naar Amman. Gedurende de eerste dagen is iedereen zeer aangenaam verrast door het land en terecht. Dit land in het Midden-Oosten leent zich heel goed voor een reis waarin je kennis maakt met de gastvrijheid van de mensen en de prachtige overblijfselen van een zeer rijke geschiedenis.
Waar het land ook in opvalt is in de prijzen. Het prijspeil in Jordanië ligt beduidend hoger als in andere landen in de regio. Libanon, Syrië en Egypte zijn een stuk goedkoper. Dit is te verklaren door de welvaart die hier is. Het land is behoorlijk welvarend. Dit zie je wanneer je door de straten van Amman rijdt. De meeste auto’s zijn niet ouder dan 5 jaar. Bovendien zie je in de buitenwijken huizen die een gemiddelde Aerdenhouter jaloers zou maken. Echter dit is de buitenkant. Het land heeft wel degelijk problemen. De werkeloosheid is op papier 18%. Een zeer hoog cijfer, maar in werkelijkheid is dit bijna 30%. Er zijn veel mensen die een niet geregistreerd staan, vluchteling zijn of mensen met een tijdelijke baan. Veel mensen zijn hoog opgeleid, want er zijn meer dan 30 universiteiten in het land en deze mensen kunnen moeilijk een baan vinden. Hierdoor accepteren deze hoog opgeleide Jordaniers een baan die niet bij de opleiding pas. Een goed voorbeeld is de broer van mijn gids. Salah heeft een studie voor laborant afgerond. Met deze opleiding kan hij gaan werken in een ziekhuis als onderzoeker, echter hier zijn geen banen voor. Nu werkt hij als bakker. En kan hij de broodjes met reageerbuizen samenstellen.
Een ander probleem dat nog meer werkeloosheid veroorzaakt zijn de vluchtelingen uit Syrië en Irak. De Jordaanse regering heeft een zeer loyale houding naar de hulpbehoevenden uit de aangrenzende landen. Dit is niet een incident, want Jordanië heeft vanaf de 50er jaren als Palestijnen opgevangen en een Jordaans paspoort gegeven, waardoor meer dan 55% van de bevolking inmiddels van Palestijnse achtergrond is. Aan de grens met Syrië is een vluchtelingenkamp waar 400.000 mensen zijn opgevangen. Momenteel is de regering bezig met een tweede kamp aan de grens voor nog eens 250.000 mensen. En dat zijn dan de mensen die in het kamp komen. Daarboven op zijn er nog veel mensen die de grens over zijn gekomen en op andere manieren in Jordanië verblijven. Op verschillende plekken in het land hebben wij UNHCR-tenten gezien. Ook deze mensen zoeken manieren om geld te verdienen. En ze zijn snel tevreden als het gaat om inkomsten. De vluchtelingen nemen met hun lage lonen de banen over van de Jordaniërs. Dit is een precaire situatie en grond voor onrust. Gelukkig is dat tot op dit moment nog niet het geval en is de hulp van de Jordaniërs ten op zichte van de Syriërs en Irakezen nog barmhartig.
Een indirect probleem van de situatie in de regio is het wegblijven van toeristen. Een bezoek aan Jordanie voor ons is af en toe alsof je zelf weer ontdekkingsreiziger bent. Op verschillende plaatsen hebben wij alleen rondgelopen. De prachtige oud-Romeinse stad Jerash was uniek om op die manier te bezichtigen, maar ergens stak het mij ook. Er zijn zoveel mensen die rekenen op de aanwezigheid van toeristen. Gidsen zitten met bosjes bij de entreepoorten met elkaar te klagen over het wegblijven van de toeristen. Er komt geen brood meer op de plank. De groepen die komen hebben een gids bij zich (zoals wij) en zorgen nog steeds niet voor inkomen. Je voelt je bijna bezwaard om hen af te wijzen, omdat je ook weet dat zo’n gids 4 kinderen en een vrouw thuis heeft (4 is het gewenste aantal kinderen voor Jordaans gezin) zitten.
Onze gids tijdens deze reis, Ghaleb, is eveneens slachtoffer. Hij vertelde mij dat hij op zoek is naar aan andere baan omdat hij regelmatig anderhalve maand moet wachten op een volgende groep. Tot voor de Arabische lente waren er vrijwel iedere week groepen te begeleiden. Maar wat kan hij doen? Hij heeft iets unieks, want hij spreekt Nederlands. Maar aan deze vaardigheid heb je niets wanneer je geen groepen hebt om te begeleiden. De Nederlandse bedrijven hier hebben expats hier zitten die het werk doen die hij ook kan doen. Het meest schrijnend is nog wel dat hij niets kan met zijn studie Geologie. Of niets…hij heeft gesolliciteerd voor een baan als docent Geologie. Na een succesvolle sollicitatie kreeg hij te horen dat hij over 11 jaar kan beginnen als docent Geologie…11 jaar???...ja, echt 11 jaar. Waarom is dat? Hij heeft me dat als volgt uitgelegd. Veel hoogopgeleiden in Jordanië willen graag voor de overheid werken, want de secundaire arbeidsvoorwaarden zijn goed. Het inkomen is niet zo hoog, maar de secundaire arbeidsvoorwaarden maken het interessant. Je kan bijvoorbeeld gratis gebruik maken van ziekenhuizen. Wanneer je niet voor de overheid werkt betaal je al gauw bijna 1000euro voor een overnachting in een ziekenhuis. Daarboven op heb je nog een pensioen en krijg je een huis toegewezen (als je geluk hebt). Voor docenten is het zo dat zij na 20 jaar werk voor de klas met pensioen kunnen gaan. Dus iedereen die zo’n baan heeft bij de (semi)overheid blijft zitten waar hij zit. Dus bij de sollicitatie van Ghaleb konden ze al voorspellen dat over 11 jaar er iemand met pensioen zou gaan en deze baan kon hij dan bekleden. Je begrijpt dat dit voor Ghaleb niet erg motiverend werkt. Dus voorlopig blijft hij nog gids en moet hij zijn geld verdienen aan groepen als de onze.

Binnenkort weer meer verhalen.

Groet
Martijn